Các lỗi sai thường gặp trong IELTS Reading và cách khắc phục

Trong quá trình luyện thi IELTS, nhiều thí sinh dành khá nhiều thời gian để mở rộng vốn từ vựng và luyện tập các dạng câu hỏi trong phần Reading. Tuy nhiên, dù đã chuẩn bị kỹ lưỡng, không ít người vẫn mắc phải những lỗi sai quen thuộc khiến điểm số không đạt như mong đợi. Những sai lầm này đôi khi không xuất phát từ việc thiếu kiến thức, mà đến từ cách đọc chưa hiệu quả, hiểu sai yêu cầu câu hỏi hoặc quản lý thời gian chưa hợp lý. Vì vậy, việc nhận diện và khắc phục các lỗi thường gặp khi làm đề IELTS Reading là bước quan trọng giúp người học cải thiện kỹ năng và nâng cao kết quả trong bài thi.

I. Cấu trúc bài thi IELTS Reading

Cấu trúc bài thi IELTS Reading

1. Cấu trúc bài thi

Phần IELTS Reading kéo dài 60 phút và bao gồm 40 câu hỏi. Trong khoảng thời gian này, người học cần đọc các bài văn học thuật và trả lời toàn bộ câu hỏi tương ứng. Cấu trúc chung của bài thi Reading gồm ba bài đọc dài, thường được gọi là Passage 1, Passage 2 và Passage 3. Các bài đọc được sắp xếp theo thứ tự độ khó tăng dần, nghĩa là bài đầu tiên thường dễ đọc hơn, trong khi bài cuối cùng có thể chứa nội dung học thuật phức tạp hơn.

Xem thêm: Tất tần tật về cách học IELTS Reading cho người mới bắt đầu

2. Các dạng câu hỏi thường gặp trong IELTS Reading

Ngoài việc hiểu cấu trúc của ba bài đọc, người học cũng cần làm quen với các dạng câu hỏi phổ biến. Mỗi dạng câu hỏi được thiết kế để kiểm tra một kỹ năng đọc khác nhau.

Một số dạng câu hỏi xuất hiện thường xuyên trong IELTS Reading bao gồm:

• Multiple choice
• True / False / Not Given
• Matching headings
• Matching information
• Sentence completion
• Summary completion
• Diagram labeling

Mỗi dạng câu hỏi yêu cầu người học áp dụng một chiến lược đọc khác nhau. Ví dụ, dạng matching headings thường yêu cầu người học hiểu ý chính của từng đoạn, trong khi dạng True / False / Not Given lại tập trung vào khả năng xác định thông tin chính xác trong bài đọc. Việc luyện tập các dạng câu hỏi này giúp người học làm quen với cách đề thi kiểm tra khả năng đọc hiểu.

II. Các lỗi sai thường gặp khi làm đề IELTS Reading

Các lỗi sai thường gặp khi làm đề IELTS Reading

1. Cố gắng đọc toàn bộ bài trước khi làm câu hỏi

Một trong những sai lầm phổ biến nhất của người học là cố gắng đọc toàn bộ bài đọc từ đầu đến cuối để hiểu hết nội dung trước khi bắt đầu trả lời câu hỏi. Cách làm này thường xuất phát từ thói quen đọc hiểu trong môi trường học thuật hoặc trong các bài kiểm tra ở trường phổ thông.

Tuy nhiên, IELTS Reading không được thiết kế để người học đọc từng câu một cách chậm rãi và phân tích chi tiết. Mỗi bài đọc thường dài khoảng 800-900 từ, và toàn bộ phần Reading có tới ba phần. Nếu dành quá nhiều thời gian để đọc toàn bộ bài, người học sẽ nhanh chóng rơi vào tình trạng thiếu thời gian cho các câu hỏi.

Trong thực tế, bài thi Reading chủ yếu kiểm tra khả năng tìm thông tin và xử lý thông tin nhanh, chứ không phải khả năng đọc hiểu từng chi tiết của bài.

Giải pháp

Người học nên thay đổi chiến lược đọc theo hướng linh hoạt hơn bằng việc đọc lướt (skimming) để hiểu ý chính của từng đoạn, sau đó sử dụng kỹ thuật tìm thông tin (scanning) để xác định vị trí chứa đáp án.

Khi luyện tập, người học có thể thử phương pháp sau:

1. Đọc tiêu đề bài và các câu hỏi trước

2. Xác định từ khóa quan trọng trong câu hỏi

3. Tìm đoạn văn có chứa thông tin liên quan

4. Chỉ đọc kỹ phần đó để tìm đáp án

Chiến lược này giúp tiết kiệm thời gian và tập trung vào những phần quan trọng nhất của bài đọc.

2. Chỉ tìm từ khóa giống hệt trong bài

Một lỗi rất phổ biến khác là người học cố gắng tìm từ giống hệt với từ trong câu hỏi. Khi không nhìn thấy từ đó trong bài, nhiều người lập tức nghĩ rằng mình đã đọc sai hoặc chưa tìm đúng chỗ.

Tuy nhiên, IELTS Reading thường sử dụng paraphrasing (diễn đạt lại ý bằng từ khác). Điều này có nghĩa là thông tin trong câu hỏi và thông tin trong bài đọc hiếm khi giống nhau hoàn toàn về mặt từ vựng. Nếu người học chỉ tìm cụm từ giống hệt, họ sẽ rất dễ bỏ lỡ thông tin quan trọng.

→ Ví dụ: Câu hỏi có thể viết: “The study focused on the effects of sleep deprivation.” Nhưng trong bài đọc có thể viết: “Researchers investigated the impact of lack of sleep.”

Giải pháp

Người học nên luyện tập khả năng nhận diện từ đồng nghĩa và cách diễn đạt khác nhau của cùng một ý. Điều này có thể thực hiện thông qua học từ vựng theo nhóm nghĩa, chú ý đến paraphrasing khi làm bài hay luyện tập phân tích câu hỏi trước khi đọc bài.

Một thói quen hữu ích là luôn tự hỏi: “Nếu viết lại câu hỏi này theo cách khác, người ta có thể dùng từ gì?” Câu hỏi nhỏ này giúp người học chuẩn bị tốt hơn khi tìm thông tin trong bài đọc.

3. Đọc quá chậm vì cố hiểu từng từ

Nhiều người học cảm thấy lo lắng khi gặp một từ vựng mới trong bài đọc. Khi điều đó xảy ra, họ thường dừng lại để cố đoán nghĩa của từ hoặc thậm chí quay lại đọc lại cả câu. Trong một bài đọc dài, nếu người học dừng lại quá nhiều lần như vậy, tốc độ đọc sẽ giảm đáng kể. Điều này dẫn đến việc không kịp hoàn thành bài thi trong thời gian quy định.

Trong thực tế, không cần hiểu tất cả mọi từ trong bài đọc để trả lời đúng câu hỏi. Phần lớn câu hỏi chỉ yêu cầu xác định thông tin cụ thể hoặc hiểu ý chính của một đoạn văn.

Giải pháp

Người học nên tập trung vào danh từ chính, động từ chính, và cách các từ thể hiện quan hệ logic. Những yếu tố này thường đủ để hiểu ý nghĩa tổng thể của câu.

Một kỹ năng quan trọng cần luyện tập là đọc hiểu theo ngữ cảnh. Khi gặp một từ mới, thay vì dừng lại, người học nên tự hỏi:

• Từ này thuộc loại từ gì?
• Nó có vai trò gì trong câu?
• Ý chính của câu vẫn có thể hiểu được không nếu bỏ qua từ này?

4. Không chú ý đến giới hạn số từ của đáp án

Trong nhiều dạng câu hỏi của IELTS Reading, đặc biệt là Short Answer Questions, Sentence Completion, hoặc Note/Table Completion, đề bài thường đưa ra một yêu cầu rất rõ ràng về số lượng từ mà người học được phép sử dụng trong đáp án. Những hướng dẫn như NO MORE THAN TWO WORDS, NO MORE THAN THREE WORDS AND/OR A NUMBER xuất hiện khá thường xuyên trong đề thi. Đây là một chi tiết tưởng chừng rất nhỏ, nhưng lại là nguyên nhân khiến nhiều người học mất điểm một cách đáng tiếc.

Thực tế cho thấy không ít người học vẫn tìm được đúng thông tin trong bài đọc. Họ xác định chính xác đoạn văn chứa đáp án và hiểu đúng ý nghĩa của câu. Tuy nhiên, khi viết đáp án vào phiếu trả lời, họ lại vô tình viết quá số từ được phép, khiến câu trả lời bị tính là sai theo quy định chấm điểm của IELTS.

Giải pháp:

Người học nên hình thành thói quen kiểm tra yêu cầu của câu hỏi trước khi viết đáp án. Khi đọc câu hỏi, người học nên chú ý đến ba yếu tố quan trọng: số từ tối đa được phép sử dụng, khả năng sử dụng số (number) trong câu trả lời, và việc giữ nguyên chính tả của từ trong bài đọc. Trong phần lớn các trường hợp, đáp án nên được lấy trực tiếp từ bài đọc và giữ nguyên cách viết ban đầu.

Một kỹ thuật đơn giản nhưng rất hiệu quả là gạch chân hoặc khoanh tròn giới hạn số từ ngay khi đọc câu hỏi. Hành động nhỏ này giúp người học luôn ý thức được yêu cầu của đề bài trong suốt quá trình tìm và viết đáp án. Khi luyện tập lâu dài, thói quen này sẽ trở thành phản xạ tự nhiên và giúp giảm đáng kể những lỗi mất điểm không đáng có.

5. Quá phụ thuộc vào một chiến thuật duy nhất

Khi bắt đầu luyện IELTS Reading, người học thường được giới thiệu nhiều chiến thuật khác nhau như skimming, scanning hoặc đọc câu hỏi trước khi đọc bài. Những chiến thuật này thực sự hữu ích và có thể giúp người học tiết kiệm thời gian khi làm bài.

Tuy nhiên, một sai lầm khá phổ biến là người học cố gắng áp dụng một chiến thuật duy nhất cho tất cả các dạng câu hỏi. Ví dụ, có người luôn đọc câu hỏi trước và sau đó tìm từ khóa trong bài đọc, bất kể dạng câu hỏi là gì. Trong một số trường hợp, chiến thuật này hoạt động tốt. Nhưng trong những dạng câu hỏi phức tạp hơn, nếu chỉ sử dụng một chiến thuật cho tất cả các dạng bài, người học có thể gặp khó khăn khi xử lý những câu hỏi phức tạp hơn.

Giải pháp

Trong quá trình luyện tập, người học nên dành thời gian phân tích từng dạng câu hỏi và hiểu rõ cách thức hoạt động của chúng. Khi đã quen với đặc điểm của từng dạng bài, người học sẽ nhận ra rằng mỗi dạng câu hỏi có một “logic riêng” trong cách đặt câu hỏi và tìm đáp án.

Ví dụ:

• Matching headings → tập trung vào ý chính của đoạn
• True / False / Not Given → so sánh logic giữa câu hỏi và bài đọc
• Sentence completion → tìm thông tin cụ thể

Khi hiểu rõ cách hoạt động của từng dạng câu hỏi, người học sẽ làm bài nhanh hơn và chính xác hơn.

6. Bị đánh lừa bởi paraphrasing trong bài đọc

IELTS Reading nổi tiếng với việc sử dụng paraphrasing để kiểm tra khả năng hiểu ngôn ngữ của người học. Thông tin trong câu hỏi thường được diễn đạt lại bằng những cách khác nhau trong bài đọc. Tuy nhiên, điều khiến nhiều người học mắc lỗi là họ chỉ chú ý đến những từ quen thuộc mà không phân tích ý nghĩa của cả câu. Trong một số trường hợp, bài đọc có thể chứa những từ giống với câu hỏi, nhưng ý nghĩa của câu lại hoàn toàn khác. Điều này được gọi là distractor, những chi tiết được thiết kế để đánh lừa người đọc.

Giải pháp

Một chiến lược hiệu quả là luôn đọc ít nhất một câu trước và một câu sau vị trí chứa từ khóa. Điều này giúp người học hiểu rõ ngữ cảnh của thông tin và tránh bị đánh lừa bởi những chi tiết nhỏ.

Bên cạnh đó, người học nên luyện tập thói quen tự hỏi: “Ý của câu hỏi có thực sự giống với ý của đoạn văn hay không?” Việc kiểm tra lại ý nghĩa tổng thể của câu sẽ giúp giảm đáng kể những lỗi sai do paraphrasing.

Lời kết

Những lỗi sai khi làm bài IELTS Reading đôi khi xuất phát từ những thói quen rất nhỏ như đọc lướt quá nhanh, bỏ qua từ khóa quan trọng hay hiểu chưa chính xác yêu cầu của câu hỏi. Tuy nhiên, nếu không nhận ra và điều chỉnh kịp thời, các lỗi này có thể ảnh hưởng đáng kể đến kết quả bài thi. Vì vậy, việc chủ động nhận diện những sai lầm phổ biến và luyện tập cách khắc phục chúng sẽ giúp người học cải thiện kỹ năng đọc hiểu một cách rõ rệt. Khi hạn chế được những lỗi không đáng có, bạn sẽ làm bài hiệu quả hơn và tiến gần hơn đến mục tiêu điểm số IELTS Reading mong muốn.